Archive for the ‘afbeeldingen’ tag
Copyright en online gebruik van afbeeldingen
Boetes
Ik hoorde een tijdje terug op een forum wat verontrustende berichten van niet-commerciële bloggers, die enorme boetes kregen voor het gebruik van afbeeldingen waar copyright op rustte. Nu heb ik de laatste tijd gewerkt aan een viertal websites voor een onderwijs-project. In het lesmateriaal dat ik kreeg aangereikt trof in een grote hoeveelheid afbeeldingen aan waarvan de herkomst niet duidelijk was.
Aanleiding om er het één en ander over uit te zoeken. Zo kwam ik uit bij de website van Arnoud Engelfriet, “ICT-jurist, gespecialiseerd in internetrecht”. In dit artikel geeft hij tips met betrekking tot het Ierse stockfoto-bedrijf Getty Images, dat inmiddels in samenwerking met een Nederlands advocatenkantoor sommatiebrieven rondstuurt. In Tros Radar is hier inmiddels ook aandacht voor geweest.
Engelfriet publiceerde al veel eerder een filmpje over het gebruik van plaatjes online, waarin hij duidelijk schetst wat juridisch gezien wel en niet door de beugel kan. Waar het op neer komt is dat je een afbeelding op het internet niet mag kopiëren zonder toestemming van de maker, maar dat er een aantal uitzonderingen zijn op deze regel, aldus Engelfriet:
Ook al staat het op internet, je mag het alleen kopiëren met toestemming van de maker, of wanneer één van de wettelijke uitzonderingen van toepassing zijn.
Afbeeldingen kopieëren
Net als gewoon citaatrecht bestaat er ook beeldcitaatrecht. In het geval van een aankondiging, bespreking of kritiek mag je daarbij een afbeelding plaatsen van datgene dat je van commentaar voorziet. Een voorbeeld hiervan is een afbeelding van een cd bij een cd-bespreking.
Er geldt ook een uitzondering voor een parodie. Je kunt dan de karakters en de stijl van een afbeelding overnemen en in een andere context plaatsen teneinde een humoristisch of kritisch effect te sorteren. Natuurlijk is dit een grijs gebied. Je moet je afvragen wat je precies parodieert en of je een ander niet nodeloos schade berokkent. Verder is er geen sprake van een parodie als je met je parodie voornamelijk of uitsluitend een commercieel doel beoogt.
Zelf foto’s maken
Als je besluit om niet te kopiëren, maar zelf foto’s te maken, dan zijn er nog een aantal dingen om rekening mee te houden.
Openbare kunstwerken en gebouwen mag je gewoon fotograferen zoals ze daar staan. Je mag ze dus niet los knippen van de achtergrond of de achtergrond weg retoucheren.
Een foto van een kunstwerken in een museum mag je dan weer niet zomaar publiceren, tenzij het auteursrecht verlopen is. In dat geval heb je alleen te maken met de regels van het museum, die vaak stellen dat fotograferen verboden is.
Dan is er nog portretrecht. Als mensen herkenbaar in beeld zijn mag je alleen publiceren met toestemming van die mensen. Persfotografie mag dan weer wel, tenzij de mensen op de foto een redelijk belang hebben tegen de publicatie, bijvoorbeeld vanwege privacy. Ook mensen met een ‘verzilverbare populariteit’ mag je niet zomaar herkenbaar in beeld brengen, omdat ze daar een commercieel belang bij hebben. Het gaat hier bijvoorbeeld om bekende mensen.
Creative Commons
De beste optie is misschien nog wel om afbeeldingen te gebruiken die onder een Creative Commons licentie zijn gepubliceerd. Met Google kun je via uitgebreid zoeken dergelijke foto’s vinden en ook Flickr heeft er een categorie voor. Dan heb je nog de website Stock Xchng, waar je ook allerlei afbeeldingen gratis kunt downloaden en gebruiken.
